بیماری های دهان و دندان

[Admin]

[لینکها فقط برای اعضا نشان داده می شود. ]

برای محافظت از دندان ها در برابر پوسیدگی ماده ای وجود دارد به نام “فلوراید”. این ماده که در واقع گارانتی دندان ها در برابر پوسیدگی به شمار می رود، به آب آشامیدنی اکثر شهر ها افزوده می شود تا فلوراید کافی به دندان های همه افراد جامعه برسد. در دوران کودکی و وقتی که دندان ها در حال شکل گیری هستند، اگر فلوراید کافی به آن ها برسد، ساختمان شان در برابر پوسیدگی مقاوم تر می شود. به همین دلیل رساندن فلوراید کافی به دندان های کودکان (فلورایدتراپی) یکی از اهداف اصلی دندانپزشکان کودکان است.
منابع فلوراید عبارتند از:
- آب آشامیدنی اکثر شهر ها
- آب های معدنی استاندارد
- خمیر دندان های دارای فلوراید
- شکر
- نمک
- شیر
یکی از روش های ایمن کردن دندان های کودکان در برابر پوسیدگی، این است که کودکان را هر شش ماه یا هر یک سال برای درمان با فلوراید(فلورایدتراپی) به دندانپزشکی ببرید. در این درمان ها فلوراید با غلظت بسیار زیاد روی سطح دندان های کودک گذاشته می شود که مینای دندان هایش را در برابر پوسیدگی مقاوم می کند.
بیشتر کودکان عادت دارند خمیر دندان را به دلیل مزه ی آن قورت بدهند، اگر خمیر دندان دارای فلوراید و مخصوص بزرگسالان باشد و قورت دادن آن مکررا تکرار شود، ممکن است کودک دچار مسمومیت با فلوراید شود. برای جلوگیری از ایجاد این حالت بهتر است مقدار کمی خمیر دندان روی مسواک کودکان قرار داده شود و پس از مسواک زدن از آن ها خواسته شود که خمیر دندان را تف کنند. بهتر است برای کودکان زیر ۲ سال خمیر دندان بدون فلوراید استفاده شود.
از اولین علایم مسمومیت با فلوراید حالت تهوع است که در صورت بروز آن توصیه می شود که به کودک یک لیوان شیر بدهید و او را به مرکز درمانی منتقل کنید.

[Admin]

[لینکها فقط برای اعضا نشان داده می شود. ]

بسیاری از کسانی که شما در کوچه و خیابان می بینید و حتی افراد خانواده و فامیل تان، یک بیماری لثه ای خفیف دارند که به چشم کسی هم نمی آیند. بیماری های لثه، بیماری هایی خاموش اند و بی سر و صدا کارشان را انجام می دهند و چون دردی هم ندارند اصلا متوجه پا گذاشتن آن ها به دهان تان نمی شوید. شاید تنها علامت آن همان خونریزی و قرمزی لثه های تان باشد.

تحقیقات جدید نشان می دهند که بیماری های لثه، فقط خسارت های لثه ای ایجاد نمی کنند، بلکه پایشان را فراتر هم گذاشته و در سلامت عمومی بدن نیز اختلال ایجاد می کنند. به طور مثال اگر کسی به طور همزمان هم دیابت و هم بیماری لثه ای داشته باشد، کنترل قند خونش نسبت به فرد دیابتی که بیماری لثه ای ندارد، دشوار تر است. از طرف دیگرخود بیماری دیابت هم می تواند موجب تشدید بیماری لثه شود.
هنوز دقیقا معلوم نیست که چرا دیابت و بیماری لثه ای اثر تشدید کننده روی یکدیگر دارند، ولی محققان اعتقاد دارند اگر شما بیماری لثه داشته باشید، التهابی مزمن در بدنتان وجود خواهد داشت که موجب مقاومت سلول ها به ورود انسولین(هورمون کاهنده قند خون) می شود وسلول ها به خوبی نمی توانند قند خون را گرفته و بسوزانند، در نتیجه قند در خون باقی مانده و قند خون افزایش می یابد. همچنین باکتری ها راحت تر می توانند در بدنتان عفونت ایجاد کنند. محققان دانشگاه کارولینای شمالی می گویند: “دیابت موجب ایجاد زخم های کوچکی در دهان می شود که باکتری ها می توانند از راه آن ها وارد بدن شوند.”
اگرکسی بیماری لثه داشته باشد، احتمال این که دچار حمله قلبی، سکته مغزی وحتی بیماری های عروقی شود، بیشتر است.
رد پای باکتری های دهانی، داخل پلاک های تشکیل شده در رگ ها هم پیدا شده است و حتی این باکتری ها می توانند باعث به وجود آمدن لخته های خونی شوند.
چه کسانی در معرض ابتلا به بیماری های لثه ای قرار دارند؟
خانم های یائسه: تغییرات هورمونی در دوران یائسگی، شانس ابتلا به بیماری های لثه را هم افزایش می دهد. در عین حال پوکی استخوان که به دنبال کاهش هورمون ها در بدن رخ می دهد، ممکن است استخوان فک را نیز درگیر کرده و باعث تحلیل استخوان فک و ایجاد بیماری های لثه و لقی دندان ها گردد.
خانم های باردار: اگر قصد باردار شدن دارید، قبل از بارداری با مراجعه به دندانپزشک از سلامت لثه هایتان مطمئن شوید. پزشکان می گویند اگر مادر بارداری بیماری لثه داشته باشد، شانس زایمان زودرس و به دنیا آوردن کودک کم وزن در او بیشتر است.
سیگاری ها: سیگار کشیدن شانس ابتلا به بیماری های لثه ای را افزایش می دهد وبدتر از آن تغییر رنگ های شدید و بدرنگ روی دندان ها ایجاد می کند. سیگار دشمن اصلی دهان و دندان سالم است.
بهداشت نامناسب دهان و دندان: چنانچه کسی به مدت ۲۴ ساعت مسواک نزند و نخ دندان نکشد، با تجمع مواد غذایی بر روی لثه و دندان ها وتجمع باکتری ها روی این مواد غذایی، التهاب خفیفی در لثه ایجاد می شود که ژنژیویت(Gingivitis) نامیده می شود، که سر آغاز بیماری های لثه است و با ادامه دار شدن عدم رعایت بهداشت دهان، پیشرفت کرده و بیماری های مزمن لثه ای ایجاد می شوند.

[Admin]

[لینکها فقط برای اعضا نشان داده می شود. ]

بیماری ایدز که همه از آن وحشت دارند و گاهی تشخیص آن به این آسانی ها ممکن نیست، می تواند اولین علایم خود را در دهان نشان دهد که توجه به آنها در تشخیص به موقع این بیماری موثر خواهد بود.
هر چند افراد آلوده به ویروس اچ.آی.وی (ویروس عامل بیماری ایدز) ممکن است از آلودگی خود به این ویروس بی اطلاع باشند ولی این بیماری در دوره نهفته خود، در بعضی افراد می تواند علایم دهانی خاصی داشته باشد.
عفونت قارچی (کاندیدیوز دهانی) اغلب اولین نشانه عفونت اچ.آی.وی است، که ممکن است به صورت خطوط سفید در کنار زبان دیده شود.
سلامت لثه و بافت های نگهدارنده ی دندان ها در بیماری ایدز به سرعت رو به وخامت می رود.(بیماری پریودنتال)
تب خال ساده در بیماری ایدز بسیار شایع است و به صورت دور دهانی یا داخل دهانی عارض می گردد و ممکن است به صورت مزمن و طولانی در دهان باقی بماند.
آفت های متعدد نیز در مراحل اولیه عفونت به اچ.آی.وی در این بیماران ظاهر می شود.
در صورت بروز علایم فوق باید به متخصص بیماری های دهان و دندان مراجعه کرد. البته ممکن است در افراد مختلف همه یا فقط تعدادی از علایم دهانی فوق ایجاد شود.
جالب است بدانید که تاکنون در ایران گزارشی مبنی بر انتقال ایدز از طریق لوازم دندان پزشکی به بیماران وجود نداشته است. ترس و واهمه از انتقال ویروس در صورت استریلیزاسیون کامل وسایل در دستگاه اتوکلاو ، یک نگرانی بی جا برای بیماران است.

[shahpoor]

شايد كمتر كسى را مى شود پيدا كرد كه تا به حال تبخال را تجربه نكرده باشد. يك زخم دردناك با ظاهرى ناخوشايند كه همه از آن گريزانند اما بالاخره سراغشان مى آيد. روش برخورد اصولى و بهداشتى با تبخال موضوع بحث امروز ما است و مى خواهيم برايتان شرح دهيم كه چگونه با اين مهمان ناخوانده و سمج برخورد كنيد كه محترمانه شما را ترك كند و از پيش شما برود. به طور كلى عفونت تبخال يك عفونت شايع ويروسى دهان است كه به علت ورود ويروسى به نام هرپس سيمپكس به بدن خود را نشان مى دهد. اين عفونت در وهله اول به صورت يك نوع زخم صورت است كه روى لب ها يا پوست صورت نزديك منطقه دهان اتفاق مى افتد و به همين دليل ظاهرى ناخوشايند را براى فرد مبتلا پديد مى آورد.
• عفونت اوليه و ثانويه تبخال
متاسفانه ويروس تبخال به اين سادگى هم كه عموم فكر مى كنند بساطش از بدن برچيده نمى شود. اگر كسى براى اولين بار با اين ويروس تماس داشته باشد پس از بروز عفونت تبخال در ناحيه دهان، ويروس مربوطه به عمق بدن مى رود و خود را مخفى مى كند. سال ها و يا حتى كمتر زمان اگر بگذرد احتمال دارد دوباره ويروس شعله ور شود و مجدداً دردسرزا شود. اينكه چه شرايطى سبب مى شود ويروس خفته دوباره بيدار شود مقوله اى است كه جا براى بحث بسيار دارد. اما به طور خلاصه شرايطى همچون تب، آنفلوآنزا، سرماخوردگى، فشارهاى روحى و روانى، صدمات به لب و يا جراحى هاى روى نواحى دهان و لب از جمله اين موارد هستند. از اين رو آموختن روش برخورد با تبخال مهم ترين اصلى است كه در مواجهه با اين بيمارى بايد دانست تا از عوارض آن درمان ماند.
• وقتى تبخال مى آيد...
شناخت علائم بروز يك تبخال از اهميت بسيار زيادى برخوردار است. علائم و نشانه هاى تبخال بدين صورت است كه در وهله اول يك تاول كوچك و دردناك پر از مايع روى يك نقطه سرخ و دردناك پوست بروز مى كند كه معمولاً روى لب ها و نواحى داخلى دهان است. سپس درد شديد و احساس مورمور شدن به سراغ بيمار مى آيد كه غالباً يكى دو روز قبل يا بعد از بروز تاول ها است كه اين علامت بسيار مهمى است. خصوصاً احساس مورمور شدن و درد خفيف از علائم اوليه تبخال است كه مى تواند به عنوان يك زنگ خطر محسوب شود. چرا كه اگر شخصى در اين مرحله متوجه عفونت تبخال شود با استفاده از اقدامات پيشگيرانه كه در ادامه در مورد آنها صحبت مى شود مى تواند جلوى تبخال را بگيرد. در هر صورت پس از تشكيل تاول ها، سير بيمارى ادامه مى يابد و تاول ها نهايتاً مى شكنند و از آنها خونابه خارج مى شود و سپس يك زخم قهوه اى رنگ با ظاهرى ناخوشايند تشكيل مى شود.
• تبخال هاى خطرناك
در بعضى مواقع به دليل بى اعتنايى بيمار تبخال وسعت مى يابد و عفونت شديد روى آن سوار مى شود. در اين موارد زخم هاى تبخالى علاوه بر اينكه تمام نواحى لب را مى گيرند به داخل دهان هم سرايت مى كنند. در اين موارد التهاب لثه ها از وخيم ترين وقايعى است كه خود را نشان مى دهد. تمام لثه ها خصوصاً نواحى داخلى لثه ها ورم مى كنند و حالت آبسه دهانى به خود مى گيرند. بيمار قادر نيست كه حتى لقمه اى غذا بخورد. شرايط بيمار روز به روز وخيم تر مى شود و بايد سريعاً اقدامات درمانى در مورد وى اجرا شود.
• چه بايد كرد
*اولين اقدامى كه بايد در مواجهه با تبخال كرد شناخت مرحله اول تبخال به طور كامل و دقيق است. اگر شما در اين مرحله تبخال را شناسايى كنيد كه آن هم كار زياد سختى نيست به راحتى مى توانيد جلوى يك عفونت سخت را بگيريد.
*پس از تشخيص شروع تبخال اولين اقدامى كه مى كنيد به فاصله هر نيم ساعت يك قالب كوچك يخ را روى لب ها بگذاريد (روى ناحيه مبتلا) و آن قدر يخ را به لب ها بچسبانيد كه آن تكه يخ كوچك آب شود. توجه كنيد كه يخ را چند ثانيه روى لب ها بگذاريد و سپس از روى لب ها برداريد تا سرماى شديد يخ لب ها را از بين نبرد.
*پس از مرحله يخ گذارى به طور متناوب روى ناحيه مبتلا را با نمك بپوشانيد. در اين لحظه انتظار درد فراوانى را بايد داشته باشيد اما مطمئن باشيد بهترين روش درمانى را در حال اجرا كردن هستيد و بدون ترس و دلهره ادامه دهيد.
*از محلول هاى دهان شويه حتماً استفاده كنيد. محلول دهان شويه بنزيدآمين از جمله بهترين محلول هاى دهان شويه است. هر ۱ تا ۲ ساعت يكبار دهان را حسابى با محلول بشوييد تا بهداشت داخل دهان تامين شود و عفونت به داخل دهان سرايت نكند.
*در فاصله مدت عفونت از غذاهاى مايع و ولرم استفاده كنيد تا لب ها و نواحى مبتلا تحريك نشوند و زخم انتشار پيدا نكند.
*سطح لب ها را با كرم هاى مخصوص كه معمولاً كرم ويتامينه a است مرطوب و نرم نگه داريد تا لب ها دچار خشكى نشوند و تبخال عفونى نشود.
*در صورت به كار بردن همه اين اقدامات اگر احساس كرديد روند بهبودى وجود ندارد سريعاً به يك پزشك متخصص دهان و دندان يا يك دندانپزشك جهت معالجه خودتان مراجعه كنيد تا روند بهبودى را از وى طلب كنيد.
عامل ايجاد تبخال ويروسي به نام هپرس سيمپلكس است كه معمولا سوزشي دربالاي لب فوقاني احساس مي شود واين سوزش شروع يك تبخال است كه درابتدا قرمز مي شود. بعد، شروع به خارش وسوزش شديد مي كند وسپس برجسته ومتورم مي شود. هرچه قدرآب بيشتري درزيرآن جمع شود، بزرگتروبيشترباعث ناراحتي مي شود. ويروس ازطريق تماس مستقيم ازقبيل بوسيدن فردآلوده به شخص منتقل مي شود ووارد سيستم عصبي مي گردد ودرعقده هاي عصبي ساكن مي شود.



به دنبال استرس،ضعف،بي حالي،سوتغذيه،بيماري و.... هرازچندگاهي، ويروس خودراازسلول عصبي به سلول پوست مي رساند وباعث تبخال مي شود. اگرتبخال خيلي آزاردهنده نيست،بهتراست آن را به حال خودرها كنيدومراقب باشيد كه تبخال خشك وتميزباشد واگرچركي باشد، كه البته به ندرت اتفاق مي افتد،حتما براي برطرف شدن عفونت ازمراكزبهداشتي وپزشكي كمك بگيريد.



روش هاي درمان تبخال را به طورخلاصه توضيح مي دهيم:

مسواك شما ممكن است تا چند روزپناهگاه خوبي براي ويروس ها باشد وموجب بازگشت ويروس ها به دهان پس ازبهبود تبخال شود. بنا براين بهترين كارآن است كه به محض فعال شدن تبخال مسواك خودرادوربيندازيد.



مسواك خودرادرحمام يا دستشويي نگذاريد يك مسواك مرطوب ويك جاي مرطوب مانند حمام دقيقا همان چيزي است كه ويروس تبخال براي رشد به آن نياز دارد واين امرباعث افزايش طول عمرويروس مي شود. پس بهتراست مسواك رادرجاي خشك وبدون رطوبت قراردهيد.



دوري ازاسترس واضطراب،تغذيه مناسب،تقويت بدن وورزش عواملي مهم دركنترل تبخال اند.



دوري ازباد وآفتاب: محافظت ازلب ها درمقابل هرگونه عامل خارجي ومحيطي نظيرقرارگرفتن درمعرض اشعه خورشيدوبادراهي براي جلوگيري ازتبخال است.



استفاده ازيخ: توصيه مي شود به محض احساس سوزش وخارش ازيخ استفاده كنيد. چراكه يخ موجب كاهش التهاب مي شود واگرمواد التهاب آورسبب فعال شدن مجدد ويروس شود، درآن صورت با توجه به نقش ضدالتهابي يخ استفاده ازآن مفيد وموثراست.



درچند روزاول شروع تبخال استفاده ازپماد اسيكلوويرمفيداست.

[shahpoor]

[لینکها فقط برای اعضا نشان داده می شود. ]

باشگاه خبرنگاران : پوسيدگى دندان بخاطر فعاليت يکسرى ميکروب ها در دهان شروع مى‌شوند که اين ميکروب ها قندها را تجزيه کرده و اسيدهايى را توليد مى‌کنند که باعث از بين رفتن ميناى دندان و پوسيدگى مى‌شود.


دکتر حسين افشار، متخصص کودکان و دانشيار گروه دندانپزشکى دانشکده علوم پزشکى گفت: براى جلوگيرى از اين پوسيدگى بايد به چند نکته اشاره کرد، يکى اينکه سعى شود از مواد شيرين و قندى بخصوص در مورد کودکان زياد استفاده نشود يا اينکه اگر هم استفاده مى‌شود خيلى اين قندها چسبنده نباشند بطوريکه مدت زمان زيادى روى دندان باشد و اگر هم استفاده شد حتى اگر مسواک در اختيارشان نبود مى‌توانند به صورت موقت دهان را با آب شستشو دهند ولى مهمترين روشى که براى جلوگيرى از پوسيدگى استفاده مى‌شود، مسواک زدن و در کنار آن کشيدن نخ دندان است.


وى همچنين درباره بهداشت دهان در کودکان افزود: چون کودکان زير 6 سال معمولا قادر به مسواک زدن نيستند براى تمييز کردن دندان هايشان بهتر است از خانواده‌ها کمک بگيرند و اگر احيانا کودک قادر نيست خمير دندان را بيرون بريزد، بهتر است که از خمير دندان استفاده نشود، اين کار تا زمانى صورت بگيرد که کودک احساس کند که ديگر مى‌تواند خمير دندان را بيرون بريزد در آن موقع مى‌توان از خمير دندان فلورايد دار استفاده کرد.


اين متخصص کودکان خاطرنشان کرد: والدين بايد در سنين 5 سالگى بين دندان هاى شيرى بخصوص دندان هاى کرسى را با نخ دندان تمييز کنند چون بعد از 6 سالگى شروع پوسيدگى بسيار بالاست و اين مسواک به تنهايى قادر نيست بين اين سطوح را پاک کنند بنابراين بايد از خمير دندان استفاده کنند.


وى تصريح کرد: روش دوم استفاده از آبى است که حاوى فلورايد است، ثابت شده که وقتى دندان ها در معرض فلورايد قرار مى‌گيرند بسيار مستحکم‌تر مى‌شوند و استعداد به پوسيدگى در آنها کاهش پيدا مى‌کند.


وى گفت: روش مفيد ديگر به خصوص در مورد دندان هايى که داراى شيار هستند، اين است که وقتى شيار دندان عميق باشد حتى افرادى که بهداشت را خوب رعايت مى‌کنند موهاى مسواک نمى‌توانند به عمق شيارها رفته و آنها را تمييز کنند، معمولا در کودکانى که دندان هايشان شيار عميق دارد (آن هم در سطوح جونده) راه خيلى خوبى که وجود دارد شناسايى اين شيارهاست يعنى اينکه بفهميم که کدام دندان ها امکان دارد پوسيده شوند و يا اينکه شيار پوش‌ها که به صورت مواد سفيد رنگى هستند بايد پوشيده شوند.


افشار تاکيد کرد: کارى که دندانپزشکان بايد انجام دهند اين است که از طريق فلورايد، سطوح صاف را مقاوم کنند و از طريق شيارپوش‌ها سطوح جونده و شيارها را از بين ببرند.‌

[Alone GirL]

تخصصی در دندانپزشکی است که به امر تشخیص ناهنجاریها و بیماریهای بافتهای نرم و سخت دهان می پردازد. این بیماریها ممکن است ویژه حفره دهان باشد و یا بخشی از یک بیماری عمومی که علایم آن در ناحیه دهان بروز کرده است.
● آفت کوچک
▪ آفت چیست؟
به زخم های عود کننده و دردناک مخاط دهان آفت گفته می شود. زخم آفتی در چند نوع بزرگ، کوچک و تبخالی شکل وجود دارند و شایع ترین آنها آفت کوچکی می باشد که به تعداد ۵-۱ عدد و به قطر کمتر از یک سانتی متر و معمولاً ۵-۳ میلی متر دیده می شوند. این زخمها گرد یا بیضی بوده و به رنگ زرد خاکستری با حاشیه قرمز و تا حدی برجسته دیده می شوند. از نظر محل، بیشتر قسمت قدامی حفره دهان مبتلا می شود و محل شایع آن پشت لبها - مخاط گونه، کف دهان، زیر و کناره های زبان می باشد. این زخم ها کمتر به کام، حلق، لثه چسبیده و روی زبان را مبتلا می سازند.
غالب افراد در زیر سن ۴۰ سالگی حداقل یک یا چند بار به آن مبتلا شده، ولی سن شیوع آن، دهه دوم زندگی می باشد و زن ها بیشتر از مردان به آن دچار می شوند. زخم های آفتی اغلب دردناک بوده و با تماس با غذا و نوشیدن مایعات محرک (ترشی و ادویه دار) درد آن تشدید می گردد. بخصوص اگر زبان گرفتار شده باشد که در این صورت علاوه بر غذا خوردن، ممکن است صحبت کردن نیز مشکل شود. بیمارانی که مرتبا ً آفت می زنند احساسی شبیه به سوزن سوزن شدن و یا سوزش قبل از ایجاد زخم(معمولاً ۲۴ ساعت قبل) در محل دارند. زخم سریعاً بوجود آمده و خود بخود بعد از ۱۰-۷ روز التیام می یابد و از خود اثری برجا نمی گذارد.
بهبودی زخم ها ممکن است همزمان صورت نگیرد. معمولاً بعد از بهبودی تا مدتی (گاهاً ۴-۳ هفته) زخمی ایجاد نمی گردد ولی در افراد بسیار حساس و مستعد ممکن است زخم های اولی هنوز خوب نشده، زخم های دیگری در دهان(معمولاً در جای دیگر) دیده شوند.
▪ عامل ایجاد کننده آفت کوچک چیست؟
بدلیل شباهت این زخم ها به زخم های تبخالی و همچنین عود آنها سابقاً فکر می کردند که ممکن است ویروسی باشند. با نمونه برداری از این زخم ها و دیدن نوع ال فرم استرپتوکوک، احتمال میکروبی بودن، آن بالا گرفت ولی مشاهده گردید که این میکروبها در مخاط سالم و دیگر زخم های دهان نیز دیده می شوند. امروزه اعتقاد بر این است که آفت جزء بیماریهای سیستم ایمنی است. در بیماریهای سیستم ایمنی شناخت بافتهای آشنا از بیگانه مختل می گردد. درآفت سلولهای دفاعی بدن به قسمتی از مخاط دهان حمله ور شده و باعث زخمی شدن آن ناحیه می شوندکه گذرا بوده و خود بخود بهبود می یابد.
▪ بعضی از بیماران بعد از مراجعه به دندانپزشکی آفت می زنند. آیا از وسایل غیر استریل استفاده شده است؟
خیر، همانطوری که گفته شد عامل ایجاد کنندهآفت میکروب و ویروس نمی باشد. عوامل مستعد کننده ای برای ایجاد آفت وجود دارند که در ارتباط با دندانپزشکی می توان به استرس و تروما(فشار مختصر ناشی از کنار کشیدن گونه، لب و یا زبان توسط آینه و رول پنبه و حتی تماس مخاط با ابزار دندانپزشکی) اشاره نمود.
▪ عوامل مستعد کننده آفت کدامند؟
در درجه اول استرس و هیجانات روحی می باشد. دیده شده که در دانش آموزان و دانشجویان به هنگام امتحانات ابتلای آفت بیشتر است و همچنین بسیاری از بیماران نیز از درمانهای دندانپزشکی، ترس و استرس دارند. بعد از ضربه و تروما که قبلاً ذکر گردید، اختلالات هورمونی نیز در بروز آفت نقش دارند. در خانم ها ۵-۳ روز مانده به قاعدگی، آفت بیشتر دیده می ِود و در زمان حاملگی معمولاً زخم های آفتی مشاهده نمی شوند. آفت در افراد حساس و آلرژیک نیز بیشتر دیده می شود. در افرادی که حاسیت به بعضی از مواد دارند ابتلای آفت بیشتر است. بعضی از مواد غذایی مثل گردو، فندق، پسته، پنیر و بادنجان میزان شیوع آفت را بالا می برند. کمبود آهن و اسید فولیک و ویتامین B۲ نیز از عوامل مستعد کننده می باشد.
▪ درمان آفت چیست؟
آفت خودبخود التیام می یابد و معمولاً نیازی به درمان ندارد. درآفت اگر درمانی لازم شود معمولاً علامتی بوده و به دو منظور زیر خواهد بود:
۱ ) کاستن از درد و التهاب و استرس
۲ جلوگیری از اضافه شدن عفونت ثانویه به آن توصیه می گردد، افرادی که مرتباً و به تعداد زیاد آفت می زنند و یا آفت آنها بزرگ بوده و التیام در مدتی بسیار طولانی صورت می پذیرد، جهت شناسایی عامل و بیماریهای زمینه ای مستعد کننده تحت معاینات و آزمایشات کامل تری قرار گیرند.
● گازگرفتگی گونه
یک عادت شایع در بین افراد است که در هرسنی دیده می‌شود. گاز گرفتن گونه در مخاط داخل دهان در ناحیه تحت آسیب، ایجاد تغییراتی می‌نماید و پلاکهای سفید رنگ کمی برجسته‌ای بطور گسترده و منتشر ناحیه را می‌پوشاند. تداوم عمل گاز گرفتن گونه ممکن است منجر به مرکزی و نهایتاً ایجاد زخم در ناحیه شود. ضایعه ممکن است یکطرفه یا دو طرفه باشد. هم در زنان و هم در مردان بطور یکسان دیده می‌شود و معمولاً حاکی از یک عادت عصبی است. گرچه تمایلی به بدخیمی در این ضایعه وجود ندارد، بیمار باید از تغییرات داخل دهان خود آگاه باشد و احتمال وجود عفونت قارچی در این ناحیه رد شود. درمان خاصی احتیاج ندارد، ولی بهر حال بهتر است بیمار تشویق شود تااین عادت را ترک کند..
▪ گاز گرفتگی زبان و گونه در کودکان پس از انجام درمانهای دندانپزشکی توام با بی‌حسی.
والدین کودکانی که در مطب دندانپزشکی بی‌حسی موضعی دریافت می‌دارند، باید آگاه باشند که بافت نرم در ناحیه تزریق، برای یک ساعت یا بیشتر بی‌حس خواهد بود. این کودکان باید به دقت تحت نظر باشند تا نتوانند سهواً و عمداً این بافت را گاز بگیرند.
کودکانی که بی‌حسی فک پایین را برای اعمال ترمیمی معمولی دریافت می دارند، ممکن است لب، زبان یا سطح داخل گونه را گاز بگیرند. گاهی اوقات والدین یک یا دو ساعت بعد از ملاقات دندانپزشکی به مطب تلفن می‌کنند تا آسیب وارده به مخاط دهان کودکشان را اظهار دارند. اگر این حادثه در طی ملاقات دندانپزشکی روی داده باشد، والدین ممکن است شگفت زده شوند. در تمام موارد کودک ناحیه را جویده است و در نتیجه ۲۴ ساعت بعد در محل زخمی وجود خواهد داشت. معمولاً والدین تصور می‌کنند که علت این زخم، بروز عفونت ناشی از کار دندانپزشک و یا وسایل غیر استریل مطب است که کاملاً اشتباه است و فقط نتیجه عدم مراقبت از کودک در زمان بی‌حس بودن لب و زبان، پس از درمان دندانپزشکی می‌باشد. با این حال، کودک باید در ۲۴ ساعت اول دیده شود. دهانشویه آب نمک وسرم در تمیز نگهداشتن ناحیه کمک خواهدکرد.
● بوی بد دهان
بسیاری از افراد از بوی بد دهان رنج برده و از نظر روحی و اجتماعی دارای مشکلاتی می‌باشند. عوامل متعددی در ایجاد بوی بد دهان نقش دارند که به علت کثرت این عوامل پیدا کردن علت واقعی بوی بد دهان مشکل و گاهاً غیر عملی می‌باشد.
▪ علت بوی بد دهان یا خارج دهانی و یا داخل دهانی.
عمده‌ترین علل غیردهانی عبارتند از:
- بیماریهای دستگاه تنفسی شامل: بیماریهای سینوس ـ مخاط بینی، نای و ریه‌ها.
- بیماریهای دستگاه گوارش، گرسنگی و معده خالی و بوی ناشی از خوراکی‌ها، داروها و مشروبات.
- اختلالات غدد مترشحه داخلی در مواقع حاملگی، قاعدگی، یائسگی، بلوغ و دیابت.
- مسمومیت ها و کمبود بعضی از ویتامین‌ها.
- سن و جنس.
بوی دهان در نوزادان معمولاً مطبوع بوده و با درآمدن دندانها و استفاده از مواد غذایی متنوع گاهاً نامطبوع می‌گردد. با پیشرفت سن و بخصوص در هنگام پیری بوی دهان نامطبوع‌تر میگردد که شدت آن در زنان بیشتر است. در هنگام گرسنگی و خالی ماندن معده، گازهای بد بوی روده از دهان متصاعد شده و باعث بوی بدی می‌گردد که با شستن دهان از بین نمی‌رود.
همچنین نوع میکروبهایی که در معده بطور طبیعی وجود دارند در ایجاد بو، مؤثرند. در بیماری دیابت بوی استن از دهان استشمام می‌گردد. در مواقع بالا رفتن اسید اوریک و اورمی نیز بوی بد احساس می‌گردد. به علت افسردگی عوامل ایجاد کننده بوی بد دهان بطور اختصار علل داخل دهانی آن توضیح داده می‌شود. عدم رعایت بهداشت دهان باعث می‌شودکه باقیمانده مواد غذایی بین دندانها گیر کرده و بر اثر فعالیت میکروبی تخمیر و تجزیه شده و سبب بوی بد دهان گردد.
در ایجاد گیر غذایی علاوه بر عدم رعایت بهداشت دهان و وجود حفرات پوسیدگی، مرتب نبودن دندانها نیز نقش دارد. پوسیدگی اگر متوقف و یا معالجه نشود به پالپ دندان ( نسج نرم وسط دندان و در اصطلاح عامیانه عصب دندان) رسیده و باعث عفونت آنجا توسط میکروبها شده و بوی بد و متعفنی استشمام می‌گردد. بین لبه آزاد لثه و دندان شیاری به عمق ۱-۰/۵ میلی‌متر بنام شیار لثه‌ای وجود دارد. در مواقع ابتلا به بیماریهای لثه (پیوره)عمق این شیار زیاد شده و به آن پاکت (Pocket) گفته می‌شود. این پاکت محل مناسبی برای رشد و فعالیت میکروبی بوده و ایجاد چرک و بوی بد می‌کند.
جرم دندانی به علت خلل و فرجی که دارد نیز، محل مناسبی برای تجمع و فعالیت میکروبی بوده و ممکن است بوی بد دهان را باعث شود و یا تشدید نماید. نوع میکروبهایی که بطور طبیعی در حفره دهان زندگی می‌کنند و همچنین کاهش ترشح بزاق و غلیظ بودن آن در ایجاد بوی بد دهان ممکن است دخیل باشند. ترمیم‌ها و پروتزهای قدیمی و غلط نیز به علت گیر غذایی می‌توانند ایجاد بوی نامطبوع نمایند. علاوه بر عفونت‌های دندان و مخاط دهان عفونتهای لوزه در ایجاد بوی بد دهان نقش دارند. درمان بوی بد دهان شناسائی عامل بوجود آورنده و حذف آن می‌باشد. در دندانپزشکی رعایت موارد بهداشت دهان و دندان و حذف عامل ایجاد کننده بسیار مورد توجه می‌باشد.
هرچه شما می خورید، برهوای بازدم شما تأثیر می گذارد. غذاهای خاصی مثل سیر و پیاز باعث بوی بد مشخصی در تنفس شخص می شود. وقتی غذا جذب سیستم گردش خون گردید، به ریه ها منتقل می شود، جایی که دفع تنفسی انجام می شود.
مسواک زدن - نخ کشیدن و استفاده از دهانشویه فقط بطور موقت بو را از بین می برد. بوها تا خذف کامل غذا از بدن وجود دارند. افراد تحت رژیم های غذایی ممکن است به دلیل دفعات کمتر تغذیه دچار بوی بد دهان شوند. اگر شما بطور روزانه مسواک و نخ دندان استفاده نمی کنید، ذرات غذایی باقیمانده در دهان باعث تجمع باکتریها شده و موجب بوی بد دهان می شود.
غذایی که بین دندانها، روی زبان یا اطراف لثه جمع می شود، فاسد شده و بوی بدی از خود به جا می گذارد. دندانهای مصنوعی که بخوبی تمیز نشده باشند نیز به دلیل تجمع ذرات غذا و باکتریها ایجاد بوی نامطبوع می نمایند.
یکی از علائم هشدار دهنده بیماری پریودنتال(لثه) بوی بد دهان بطور مداوم و یا احساس مزه بد در دهان می باشد. بیماری پریودنتال توسط پلاک دندانی ایجاد میشود.پلاک دندانی لایه بیرنگ چسبنده ای است که باکتریها بطور مداوم روی دندانها تشکیل می دهند. باکتریها، سمومی ایجاد می کنند که باعث تحریک لثه ها می شود. در مرحله پیشرفته بیماری، لثه ها، استخوان و سایر ساختارهایی که از دندانها حمایت می کنند، آسیب می بینند.
با چک آپ و معاینات مرتب دندانپزشکی، دندانپزشک می تواند سریعاً بیماری پریودنتال را تشخیص داده و درمان نماید. بوی بد دهان بواسطة خشکی دهان(گزروستومی) نیز ایجاد میشود که حالتی است که جریان بزاق در دهان کاهش یافته است. بزاق برای تمیز کردن دهان و برداشت ذرات مولد بوی بد ضروری است.خشکی دهان به دلایل مختلفی ایجاد می شود.
مصرف بعضی داروها، مشکلات غدد بزاقی و تنفس مداوم از دهان. اگر شما از خشکی دهان رنج می برید، دندانپزشک ممکن است برای شما بزاق مصنوعی تجویز کند یا پیشنهاد کند که از شکلاتهای بدون قند استفاده کنید و میزان مایعات مصرفی تان را افزایش دهید. محصولات تنباکو نیز باعث بوی بد دهان، رنگ گرفتن دندانها، کاهش قدرت چشایی و تحریک بافتهای لثه، میشود. مصرف کنندگان تنباکو اغلب از بیماری پریودنتال رنج می برند و بیشتر از سایرین در معرض خطر سرطان دهان می باشند. اگر شما تنباکو مصرف می کنید، از دندانپزشکتان بخواهید که برای ترک این عادت به شما کمک کند.
بوی بد دهان ممکن است نشانة یک اختلال پزشکی مثل یک عفونت موضعی در دستگاه تنفس(بینی، گلو، ریه و راههای هوایی)، سینوزیت مزمن، ترشحات پشت بینی، برونشیت مزمن، دیابت، اختلالات دستگاه گوارش، بیماری کبد و یا کلیه باشد. اگر از نظر دندانپزشکتان دهان شما سالم است، شما ممکن است برای تعیین علت بوی بد دهان به یک متخصص یا پزشک خانوادگی ارجاع داده شوید.
حذف بیماری پریودنتال و حفظ و تأمین سلامت دهان به نحواحسن جهت کاهش بوی بد دهان ضروری است.
به منظور معاینه و تمیز کردن دندانها بطور حرفه ای، ملاقاتهای مرتب با دندانپزشک داشته باشید. اگر تصور می کنید که دائماً دچار بوی بد دهان هستید، لیستی از غذاها و داروهایی که مصرف می کنید، تهیه نمائید. بعضی داروها ممکن است در ایجاد بوهای دهان نقش داشته باشند.
اگر بعد از آخرین ویزیت دندانپزشکی قبلی خود تا به حال، بیماری یا جراحی داشته اید، به دندانپزشکتان اطلاع دهید. روزی دو بار با یک خمیر دندان فلورایددار دندانهایتان را مسواک کنید تا ذرات غذا و پلاک حذف شود. زبانتان را نیز مسواک کنید.
روزی یکبار با استفاده از نخ دندان یا یک تمیز کننده بین دندانی، بین دندانها را تمیز کنید. اگر پروتز متحرک دارید، شبها آنها را از دهان خارج سازید و قبل از استفاده مجدد در صبح روز بعد، آنها را کاملاً تمیز نمائید. دهانشویه ها معمولاً اثر طولانی مدتی بر بوی بد دهان ندارند.
اگر شما مجبور به استفاده مداوم از یک خوشبو کننده دهان هستید تا بوی بد دهانتان را پنهان سازید، حتماً نزد دندانپزشک بروید. اگر شما نیاز بیشتری به کنترل پلاک داشته باشید، دندانپزشک ممکن است به شما توصیه کند که از یک دهانشویه ضد میکروبی خاص استفاده کنید. یک دهانشویه فلوراید همراه با مسواک و نخ دندان، می تواند مانع پوسیدگی دندان گردد.
اگر بوی دهان مربوط به بیماری لثه باشد، دندانپزشک تان ممکن است شما را نزدیک متخصص بیماری های لثه، ارجاع دهد. بیماری لثه موجب می شودکه بافت لثه از دندان جدا شده و پاکت ایجاد شود. وقتی این پاکتها عمیق باشد، فقط یک تمیز کردن حرفه ای میتواند باکتریها و پلاک تجمع یافته را حذف نماید. گاهی درمانهای وسیع تری نیز ضروری می باشد.
● خشکی دهان
کاهش جریان بزاق که منجر به خشکی دهان می شود، یک مشکل شایع سالمندان است. این مشکل معمولاً در اثر اختلالات پزشکی خاص و اغلب بعنوان اثر جانبی داروهایی مثل آنتی هیستامین ها، ضد احتقان ها، ضد دردها و داروهای مدر بروز می کند.
بعضی مشکلات شایع همراه با خشکی دهان عبارتند از : گلو درد دائمی، احساس سوزش، مشکلات صحبت کردن ، مشکل در بلع، گرفتگی و خشکی راههای هوایی بینی. در صورت عدم درمان، خشکی دهان می تواند دندانهای شما را دچار آسیب نماید. در صورت عدم وجود بزاق کافی برای نرم و لزج نمودن سطوح دهان، شستن غذا از دهان و خنثی نمودن اسیدهای حاصل از پلاک ، میزان پوسیدگی دندانها افزایش می یابد. به منظور حفظ رطوبت دهان، روشهای مختلفی را دندانپزشک به شما توصیه خواهد کرد. آدامسها و آب نیاتهای بدون قند جریان بزاق را تحریک نمی نمایند و خشکی دهان را با استفاده از بزاق مصنوعی و یا دهانشویه ها می توان بهبود بخشید.
▪ چرا من احساس خشکی در دهان می نمایم؟
کاهش جریان بزاق سبب خشکی دهان می شود و این یک مشکل شایع بین افراد مسن است. این مسأله به دلیل اختلالات پزشکی خاص و گاهی به دلیل اثر جانبی داروهایی مثل آنتی هیستامین ها، ضداحتقان ها، ضد دردها و داروهای مدر ایجاد می شود. مشکلات معمولی همراه با خشکی دهان عبارتند از: گلودرد دائمی، احساس سوزش، مشکلات صحبت کردن، سختی بلع، خشکی راههای هوایی بینی. دندانپزشک روشهای مختلفی برای غلبه بر این وضعیت به شما پیشنهاد خواهد کرد: آب نبات یا آدامسهای بدون قند که جریان بزاق را تحریک می کنند واستفاده از بزاق مصنوعی و دهانشویه ها برای تأمین رطوبت دهان.
● تغییرات دهانی همراه با افزایش سن
▪ آیا از دست رفتن دندانها با گذشت زمان و افزایش سن امری حتمی و غیر قابل پرهیز است؟
خیر، امروزه به دلیل پیشرفتهای علمی و تأکید بر پیشگیری در دندانپزشکی، سالمندان دندانهای طبیعی خود را به مدت بیشتری حفظ می کنند. بهداشت دهان خوب و مراقبتهای دندانپزشکی مرتب در طول زندگی، در هر سنی اهمیت دارد. با انجام صحیح روشهای بهداشت دهان در خانه و ملاقات مرتب با دندانپزشک تان شما از مشکلات دندانی جلوگیری نموده و پول و وقت خود را نیز حفظ کرده اید. در ضمن دندانها و لثه تان نیز تا سنین بالا سلامت می مانند.
▪ در سن من، آیا لازم است با مسواک زدن و نخ کشیدن خود را اذیت کنم؟
مسواک زدن و نخ کشیدن روزانه برای حفظ دندانهای طبیعی تان در وضعیت مطلوب ضروری است. به ویژه وقتی سن افزایش می یابد، پلاک ، لایه باکتریایی بیرنگ، چسبنده ای که باعث پوسیدگی دندان و بیماری لثه (بیماری پریودنتال) می شود. روی دندانهای افراد مسن، سریعتر تشکیل می شود و همین امر احتمال بروز پوسیدگی دندان و بیماری پریودنتال را افزایش می بخشد. دندانهایتان را روزی دوبار با یک خمیر دندان فلورایددار مسواک بزنید و بین دندانهایتان را روزانه با نخ دندان و یا تمیز کننده های بین دندانی تمیز کنید. جهت معاینات مرتب و تمیز کردن دندانهایتان بطور حرفه ای، ملاقات با دندانپزشکتان را فراموش نکنید.
▪ آیا افراد بالغ هم باید نگران پوسیدگی باشند؟
پوسیدگی دندانها تنها مشکل کودکان نیست. بالغین در همه سنین مکن است دچار پوسیدگی دندان شوند. دلیل بروز پوسیدگی در همه سنین یکسان است. وقتی باکتریهای پلاک از کربوهیدرات (شکر و نشاسته) غذایی استفاده می کنند، تولید اسید کرده و باعث بروز پوسیدگی می شوند. البته وضعیت پوسیدگی با افزایش سن کمی تغییر می کند.
در افراد بالغ، پوسیدگی اغلب در اطراف پرکردگی های قدیمی رخ می دهد. پوسیدگی ریشه دندان نیز در بین افراد مسن شایع تر است. وقتی لثه ها تحلیل می رود، سطوح نرم تر ریشه به فضای دهان راه می یابند و پوسیدگی روی آن بسیار راحت تر از مینای دندان ایجاد می شود. پوسیدگی دندان در سنین بالا به دلیل خشکی دهان نیز تشدید می شود. وقتی میزان بزاق بطور چشمگیری کاهش یابد، این وضعیت رخ می دهد و اغلب ناشی از مصرف داروهایی مثل: آنتی هیستامین ها، داروهای ضد فشار خون و داروهای ضدافسردگی و یا ناشی از درمان با اشعه(رادیوتراپی) در ناحیه سر یا گردن می باشد. اگر این مشکل تداوم یابد، باعث بروز پوسیدگی های وسیعی در دندانها می شود که سریعاً پیشرونده هستند. اگر شما چنین مشکلی دارید، با دندانپزشکتان مشورت کنید تا برای شما بزاق مصنوعی و یا محصولات حاوی فلوراید را برای پیشگیری از پوسیدگی تجویز نماید.
▪ بیماری لثه دلیل عمده از دست رفتن دندان در بالغین است. من در این مورد چه می توانم انجام دهم؟
بیماری لثه(بیماری پریودنتال) اغلب به آهستگی پیشرفت می نماید و بدون درد است و به همین دلیل در بین افراد مسن شایع تر است. هرچه به مدت بیشتری بیماری تشخیص داده نشده و کنترل نشده باقی بماند، ضرر بیشتری به لثه ها و سایر بافتهای نگهدارنده دندانها وارد می سازد. گرچه عامل بیماری پریودنتال، پلاک است ولی سایر عوامل می توانند شدت آن را افزایش بخشند. غذای باقیمانده بین دندانها، سیگار کشیدن، استفاده از تنباکوی بدون دود، دندانهای نامنظم، بریج ها و پروتزهای پارسیل نا مناسب، رژیم های غذایی نا صحیح و حاوی مواد مغذی کم و بیماری سیستمیک مثل کم خونی از جمله این عوامل هستند.
بیماری لثه در مراحل اولیه، برگشت پذیر است. در موارد پیشرفته ممکن است نیاز به جراحی وجود داشته باشد. در صورت مشاهده هریک از علائم زیر سریعاً به دندانپزشک تان مراجعه کنید: خونریزی از لثه هنگام مسواک زدن، لثه های قرمز، حساس و متورم، جدا شدن لثه از دندانها، خروج چرک از حدفاصل لثه و دندانها وقتی که لثه فشار داده می شود، دندان لق یا ایجاد فاصله بین دندانها، هرگونه تغییر در وضعیت جفت شدن دندانها با هم، هرگونه تغییر در وضعیت پروتز پارسیل شما، بوی بد و مزه بد دهان بطور دائمی.
▪ پروتزهای من به راحتی قبل نیستند، قبل از مراجعه به دندانپزشک، آیا می توانم مواد مختلفی را آزمایش کنم تا وضعیت آنها بهتر شود؟
اگر پروتزها به درستی نگهداری شوند، شکل آنها تغییر نمی کند. آنها ممکن است به دلیل تغییرات طبیعی لثه ها و استخوان لق شوند که این به دلیل تحلیل رفتن و جمع شدن استخوان فک و لثه ها می باشد. اگر پروتز شما به درستی در دهانتان قرار نمی گیرد، هرچه سریعتر به دندانپزشک تان مراجعه کنید تا تنظیم های لازم انجام شود.
دستکاری شما به پروتز آسیب رسانده و آن را غیر قابل تعمیر می سازد. پروتزهای نا مناسب که در خانه تعمیر می شوند، لثه، زبان و گونه ها را تحریک می کند. در موارد اورژانس، چسب های پروتز، آنها را تا مراجعه شما به دندانپزشک، سرجای خود نگهمیدارد. اگر پروتز شما لق شده است از دندانپزشک تان بخواهید آن را بررسی کند.
▪ در حال حاضر که من از پروتز کامل استفاده می کنم، آیا واقعاً لازم است مثل قبل بطور مرتب نزد دندانپزشک بروم؟
بله، دندانپزشک دهان شما را معاینه می کند تا هرگونه مشکلی را در لثه ها، زبان و مفصل فک تشخیص دهد. در ضمن از لحاظ سرطان دهان، وضعیت دهان را بررسی می کند. به دلایل بسیاری، افراد مسن بیشتر در معرض بیماریهای دهان و از جمله سرطان دهان هستند.
۹۵ درصد سرطانها در افراد بالای ۴۰ سال دیده می شود. البته تعداد بسیاری از این سرطانها اگر زود تشخیص داده شوند،قابل درمان می باشند. بافتهای دهان نیز به منظور تشخیص علائم سایر بیماریها که اولین علامت بروز آن می تواند در دهان باشد، معاینه و بررسی شوند.
▪ من در جویدن و بلع بعضی غذاها مشکل دارم، آیا واقعاً لازم است من همان غذاها را و با همان تنوعی که قبلاً مصرف می کردم(در سنین جوان تر)، حالا نیز مصرف نمایم؟
حفظ یک رژیم غذایی صحیح برای هر شخصی اعم از پیر یا جوان ضروری است. بعضی افراد مسن به دلیل مشکل در جویدن یا بلع از مصرف بعضی غذاها مثل گوشتها، سبزیجات خام و میوه های تازه خودداری می کنند. این مشکلات ممکن است به دلیل دندانهای دردناک، پروتزهای نا مناسب، خشکبی دهان و یا بروز تغییراتی در عضلات صورت باشد. بعضی دیگر از افراد به دلیل بیماری خاص و یا مصرف داروهای خاصی، احساس تغییر در حس چشایی خود می نمایند.
به دلایل فوق رژیم غذایی افراد مسن اغلب دچار کمبود کلسیم، پروتئین و سایر مواد غذایی ضروری برای سلامت کلی بدن و سلامت دندانها است. شما لازم است رژیم غذایی متعادلی شامل هر ۵ گروه غذایی- شیر و محصولات لبنی، نان و غلات، گوشت ها و حبوبات، میوه ها و سبزیجات داشته باشید. شما ممکن است نیاز به یک مکمل مولتی ویتامین یا مواد معدنی داشته باشید، ولی پزشک خودتان نباشید. این مکمل ها را پس از مشورت با پزشکتان استفاده نمائید.
▪ من برای رفتن نزد دندانپزشک اضطراب دارم، میدانم که لازم است بروم، ولی نمی دانم در این مورد چه میتوانم انجام دهم؟
اضطراب در مورد درمانهای دندانپزشکی غیر معمول نیست. افراد در هر سنی آن را تجربه می کنند. بیماران مسن تر ممکن است کمتر قادر باشند براسترس خود غلبه کنند که ممکن است این امر به دلیل وضعیتهای خاص جسمی آنان مثل کاهش بینایی یا شنوایی باشد. صحبت با دندانپزشک یک جنبه مهم داشتن یک ملاقات دندانپزشکی راحت می باشد.
شما باید احساساتتان را با دندانپزشک و پرسنل مطب در میان بگذارید. اجازه دهید آنها بدانند که شما مضطرب هستید تا درمان شما را مطابق با وضعیت روحی شما به انجام برسانند. تکنیکهای درمانی رفتاری جدید و مرتبط با روانشناسی سبب پیشرفت در زمینه کنترل اضطراب و درد بیماران دندانپزشکی گردیده است.
▪ من در حال حاضر دارویی مصرف می کنم که پزشکم برای من تجویز کرده است. آیا مصرف این دارو بر درمان دندانپزشکی من تأثیری می گذارد؟
وقتی دندانپزشک راجع به تاریخچة پزشکی شما سؤال می کند، سعی کنید کاملترین اطلاعات را در مورد وضعیت سلامتی خود به او بدهید. اگر شما اخیراً در بیمارستان بستری شده اید و یا عمل جراحی داشته اید، یا اخیراً مریض بوده اید، دندانپزشک را در جریان قرار دهید.
به دندانپزشک نام دارو و میزان مصرف و دفعات مصرف آن را بگوئید و نام پزشکی که آن دارو را برای شما تجویز کرده نیز ذکر کنید. اگر دارو را خودتان از داروخانه تهیه کرده و مصرف می کنید به دندانپزشک اطلاع دهید. هرگونه تغییر در وضعیت سلامتی و یا مصرف داروهای خود را به دندانپزشک تان اطلاع دهید. این اطلاعات به وی کمک می کند تا بی خطرترین و مؤثرترین درمان را برای شما انتخاب نماید.
▪ من شنیده ام که ایمپلنت می تواند جایگزین دنچر(دندان مصنوعی) شود. چه چیزی لازم است در مورد آن بدانم؟
ایمپلنت های دندانی راه حل مناسبی برای بیمارانی است که با دنچرهای معمولی، نیازشان برطرف نمی شود و از نظر کارکردی مشکل دارند. گرچه هر بیماری کاندیدای خوبی برای ایمپلنت نمی باشد،تصمیم گیری در این مورد، باید به بعد از معاینه کامل توسط دندانپزشک و بحث در مورد مزایای نسبی و خطرات احتمالی عمل قرار دادن ایمپلنت موکول شود. در مورد مناسب بودن یا نبودن ایمپلنت برای شما، با دندانپزشکتان مشورت کنید.
▪ شنیده ام روشهای زیبایی جدیدی هستند که لبخند و نمای دندانها را زیباتر می سازد. آیا آنها برای افراد مسن مناسبند؟
افراد مسن از بسیاری از این روشها برای زیبایی لبخند و دندانهای خود می توانند بهره ببرند. دندانپزشک روشهای درمانی مناسب شما را برایتان شرح خواهد داد. بخشی از مرحله مسن شدن قبول افزایش سن و داشتن انتظارات منطقی در مورد بهبود ظاهر می باشد. درمان دندانپزشکی برای افراد مسن می تواند راهی مناسب برای تأمین سلامت و داشتن احساسی بهتر نسبت به خود باشد. دهان و دندان ما نقش بسیار مهمی در تکامل روانی و احساس ما در طول زندگی دارند. دندانپزشکی مدرن، روشهای گسترده و متعددی را برای تأمین زیبایی افراد در کلیه سنین ارائه داده است. روشهای زیبایی همراه با بهداشت دهان خوب و ملاقاتهای مرتب با دندانپزشک می تواند به بهبود ظاهر لبخند شما کمک کند.
▪ چرا دندانهای من تیره تر بنظر می رسند؟
این امر به دلیل تشکیل سریع تر و با مقادیر بالاتر پلاک، لایه باکتریایی چسبنده و بیرنگ می باشد. تغییر در عاج، بافت شبه استخوانی زیر مینای دندان نیز ممکن است باعث شود، دندانهای شما تیره تر بنظر آیند.
▪ چرا من به تدریج حس چشایی ام را از دست می دهم؟
شما ممکن است دریابید که به دلیل تغییر در حس چشایی، اشتهایتان کاهش یافته است. عوامل متعددی باعث این امر می شود. علاوه بر کاهش حس چشایی و بویایی به دلیل افزایش سن، بیماریهای خاص، داروها و دنچرها می توانند در کاهش حس چشایی شما دخیل باشند.
● فلوروزیس
یک کودک در طی سالیانی که دندانها تشکیل می شوند و تکامل می یابند اگر فلوراید زیادی دریافت کرده باشد ممکن است دچار نقصی در مینای دندان شود که فلوروزیس نامیده می شود. مصرف مقدار زیاد فلوراید خوراکی می تواند روی مینای دندان ایجاد نقص و آسیب نماید.
▪ چگونه فلوروزیس مینا می تواند ایجاد نگرانی کند؟
نمای فلوروزیس در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است بصورت تغییر رنگ و یا لکه های قهوه ای رنگ و نواقص مینایی ظاهر شود. مینا ممکن است حفره حفره، خشن و ناصاف شود و تمیز کردنش مشکل شود. در موارد خفیف یکسری لکه های سفید رنگ کوچک که اغلب قابل توجه نمی باشد دیده می شود.
▪ چگونه کودکی مبتلا به فلوروزیس مینای می شود؟
با خوردن مقادیر زیاد از حد فلوراید با توجه به سن و وزن کودک در طی سالیانی که دندانها تشکیل و تکامل می یابند ممکن است فلوروزیس ایجاد شود. مصرف اضافی فلوراید ممکن است به طرق مختلف اتفاق بیفتد: نخست اینکه، آب شرب شهر دارای فلوراید باشد یعنی فلوراید به آن افزوده شده باشد و کودک نیز فرآورده فلورایدی استفاده کند. سوم اینکه، کودکان ممکن است مقدار زیادی خمیر دندان فلورایدی استفاده کرده و آن را به هنگام مسواک زدن ببلعند.
▪ چگونه می توان از فلوروزیس جلوگیری کرد؟
قدم اول، مشاوره با دندانپزشک اطفال می باشد. وی از مقدار فلوراید آب آشامیدنی مطلع بوده و در صورتیکه بچه ای نیاز به فلوراید اضافی داشته باشد مقدار و نحوه مصرف را تعیین می کند. قدم دوم، مشاهده مقدار مصرف خمیر دندان می باشد. کلاً مقدار کمی خمیر دندان باید بر مسواک گذاشته شود. به بچه یاد بدهید که خمیر دندان را نخورد و بعد از شستن دندانها آب دهان را بیرون بریزد.
▪ با این اوصاف آیا باید مصرف فلوراید را کنار گذاشت؟
خیر، فلوراید از پوسیدگی دندان جلوگیری می کند و نقش مهمی برای داشتن دندانهای سالم و بالتبع داشتن لبخندی پر نشاط برای تمام لحظات عمر ایفا می کند. کودک بایدفلوراید را مصرف کند،اما نه به مقدار خیلی زیاد. با کمک دندانپزشکان فلوراید را می توان به قدر کافی و با خیال راحت مصرف کرد.
▪ آیا فلوروزیس قابل معالجه می باشد؟
فلوراید جزئی از ترکیب دندان می باشد و نمی توان آن را برداشت ولی اگر اثر فلورویس بر دندانهابزرگ و چشمگیر باشد میتوان درمانهای خاص دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی آنها را اصلاح نمود. اگر کودک شما از فلوروزیس رنج می برد دندانپزشک اطفال میتواند در مورد روشهای دندانپزشکی که به کمک آن شانس اینکه لبخند و اعتماد بنفس از دست رفته، به کودک شما بازگردانیده شود را به شما توضیح داده و یا اقدام نماید.
● دندان قروچه (براکسیزم)
اگر شما دندانهایتان را بهم بسائید و یا فکهایتان را بهم فشار دهید، این کار دندان قروچه نامیده می شود که اغلب هنگام خواب رخ می دهد و علاوه بر استرس و اضطراب بواسطه خواب، جفت شدن غیر طبیعی دندانها و شکستن یا از دست رفتن دندانها را بدنبال دارد.
علائم آن عبارتند از: درد در فک و یا داشتن سردردهای مبهم می باشد و حتی ممکن است به علت سایش شدید، دندانها دردناک و یا لق باشند، در حدی که حتی منجر به بروز شکستگی آنها گردد.
برای محافظت دندانهای شما در طول خواب، دندانپزشک می تواند برای شما یک محافظ دهانی بسازد.
اگر استرس علت اصلی آن می باشد، لازم است تا راهی برای ریلکس شدن خود بیابید. درمانهای فیزیکی، شل کننده های عضلانی، مشاوره و حتی ورزش ممکن است به شما کمک کند تا از این فشارهای روانی رهایی یابید. گاهی نیز علت دندان قروچه جفت شدن ناصحیح دندانها و وجود نقاط تماس مخرب می باشد، در این خصوص متخصصین پروتز با ساخت پلاکهای خاص، قادر به درمان شما می باشند.
● سرطان دهان
▪ اهمیت تشخیص زودرس:
امروزه تشخیص اولیه و زودرس سرطان دهان خیلی آسان تر از گذشته است. از طرفی تشخیص سرطان در مراحل اولیه یعنی زمانیکه شانس بهبودی بیمار بالاست. میزان مرگ و میر در اثر سرطانهای دهانی بیش از سایر سرطانهای ناحیه سر و گردن و یا سرطانهای پوست این ناحیه می باشد، بطوریکه تقریباً فقط نیمی از بیماران دچار سرطان دهان بیش از ۵ سال عمر می کنند.
▪ آنچه شما باید در مورد سرطان بدانید:
- شروع آن اغلب به صورت بروز یک ضایعه و یا یک قسمت سفید یا قرمز رنگ است که در هر نقطه دهان ممکن است دیده شود.
- اغلب در افرادی اتفاق می افتد که از اشکال مختلف تنباکو استفاده می کنند. استفاده توأم از الکل و سیگار خطر ابتلا را به شدت افزایش می دهد.
- در حال حاضر بیش از ۲۵% موارد ابتلا در افرادی دیده می شود که فقط سیگار می کشند و سایر عوامل مستعد کننده در آنها دیده نمی شود.
▪ معاینه منظم بسیار حائز اهمیت است:
معاینه منظم و پریودیک دهان و دندان برای تشخیص زودرس ضایعات سرطانی و پیش سرطانی بسیار ضروری است. زیرا ممکن است این ضایعات در مراحل اولیه بسیار کوچک و غیر قابل توجه باشند، اما فوق العاده خطرناکند.
▪ در طی معاینات اولیه چه مواردی مشاهده می شود؟
دندانپزشک شما ابتدا باید دهان شما را به دقت معاینه کند. در حدود ۱۰% از معاینات دهانی ضایعات کوچک، کسطح، سفید و بدون درد دیده میشود. البته اغلب این ضایعات خطرساز نیستند اما به هر حال بعضی از آنها ممکن است ضایعه سرطانی باشند. معمولاً ضایعات خطرناک در هنگام معاینه از ضایعات بی ضرر تشخیص داده می شوند، هرچند بهترین روش انجام آزمایش بر روی این ضایعات است.
در صورتیکه شما یک زخم بر روی مخاط دهان خود (به همراه یکی از عوامل مستعد کننده) داشته باشید، دندانپزشک آنرا درمان می کند و از شما می خواهد برای معاینه مجدد مراجعه کنید. معمولاً چنانچه دندانپزشک به یک ضایعه برخورد کند که به نظر بی ضرر می رسد و علت واضح و مشخصی ندارد، از لحاظ سطحی آن زخم یک نمونه بافتی تهیه میکند که تهیه آن دردناک نیست.
در صورتیکه این نمونه حاوی سلولهای مشکوک باشد، باید سایر مراحل تشخیص طی شود. اما در صورتیکه ضایعه از نظر دندانپزشک مشکوک به ضایعه سرطانی باشد، تحت بی حسی موضعی نمونه بافتی از مناطق عمقی تر ضایعه تهیه می شود تا بررسی دقیق تری انجام شود.
از خود محافظت کنید ؛ علائم اولیه و زودرس را بشناسید و بطور منظم به دندانپزشک خود مراجعه کنید؛
« سرطانهای دندان ابتدا اغلب به صورت لکه های قرمز یا سفید کوچک و یا بصورت زخم در هر ناحیه از دهان ظاهر می شوند».
▪ سایر علائم سرطانهای دهان عبارتند از:
- زخمی که به آسانی دچار خونریزی می شود و بهبود پیدا نمی کند.
- تغییر رنگ بافت مخاطی دهان.
- وجود یک لکه ضخیم و برجسته با سطح زبر که شبیه به دمل است.
- درد، حساسیت یا بی حسی در هر ناحیه از دهان و یا در ناحیه لبها. بیاد داشته باشید که بایدبطور منظم به دندانپزشک خود مراجعه کنید، زیرا در بسیاری از مناطق دهان خودتان قادر به مشاهده این ضایعات نیستند. چنانچه یکی از علائم فوق را در خود مشاهده کردید، بدون معطلی به دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک شما مهارت و ابزار لازم را دارد تا وجود ضایعات سرطانی و پیش سرطانی را در دهان شما تشخیص دهد. شما با کمک دندانپزشک خود می توانید با سرطان دهان بجنگید و در برابر آن پیروز شوید.
▪ آنچه لازم است درباره درمان سرطان دهان بدانید:
بطور متوسط در حدود یک سوم بیماران مبتلا به سرطان متعاقب درمان بیماری خود دچار عوارض دهانی می شوند. به همین دلیل بیماران سرطانی باید قبل و در حین درمان سرطان خود تحت معاینه دندانپزشکی قرار گیرند تا از سلامت دندانها و مخاط دهان خود مطمئن شوند تا به این ترتیب میزان عوارض دندانی و دهانی در آنها به حداقل برسد. بعنوان مثال اغلب افرادیکه تحت رادیوتراپی در ناحیه سر و گردن قرار می گیرند، دچار عوارضی از قبیل خشکی دهان، حساسیت مخاطی، حساسیت دندانها، پوسیدگی وسیع دندانی و مشکل در حین بلع می شوند.
شیمی درمانی نیز تأثیرات مشخص و واضح بر روی مخاط دهان و دندانها دارد. به دلیل جلوگیری از بروز این مشکلات و یا حداقل کاهش میزان صدمات وارد به دهان و دندان دندانپزشک و سرطان شناس باید قبل و در حین درمان با یکدیگر همکاری نزدیک داشته باشند.
در طی مدت زمانی که شما تحت درمان سرطان ناحیه سر و گردن می باشید، باید دندانهای خود را حداقل دوبار در روز با احتیاط مسواک بزنید، مگر اینکه دندانپزشک به شما روش دیگری پیشنهاد کند. ممکن است دندانپزشک علاوه بر مسواک روزانه استفاده از دهانشویه را هم تجویز کند. در صورتیکه شما دچار عارضه خشکی دهان بشوید، دندانپزشک بادی جایگزینی برای بزاق دهان به شما معرفی کند مانند بزاق مصنوعی.
استفاده از فلوراید هم روشی است که برای کم کردن پوسیدگی دندانها مورد استفاده قرار می گیرد. به دلیل اینکه بروز عفونتهای دهانی ممکن است سبب ایجاد گرفتاری جدی برای شما شود. در صورت بروز این عفونتها باید بلافاصله به دندانپزشک و یا پزشک خود مراجعه نمائید.
● حقایقی در مورد سرطانهای دهانی
▪ مصرف سیگار همراه با مصرف زیاد الکل از مهمترین عوامل مستعد کننده سرطانهای دهان می باشند.
▪ بروز سرطانهای دهانی در افراد بالای ۴۰ سال به مراتب بیش از افراد زیر ۴۰ سال می باشد.
▪ مطالعات نشان می دهند مصرف میوه و سبزیجات به مقدار زیاد احتمالاً از رشد و نمو ضایعات سرطانی جلوگیری میکند.
▪ سرطانهای دهان ممکن است بر روی هر کدام از نواحی دهان مشاهده شوند، از جمله: لثه ها، مخاط گونه، زبان، کام نرم و سخت.
منبع:
سایت پزشک و آزمایشگاه

[secret]

التهاب لثه ها ( ژنژيويت )

التهاب لثه ها ( ژنژيويت )

ژنژيويت يکي از بيماريهاي بافت اطراف دندان ( Periodontal ) است . اين دسته از بيماريها زماني که التهاب و عفونت بافت اطراف دندان را تخريب مي کنند بوجود مي آيند . از علائم شايع اين بيماري تورم ، حساس بودن ، قرمزي و نرمي لثه ها در اطراف دندانها است . از ديگر علائم آن خونريزي لثه ها با تحريک کم يا به صورت خودبخودي ، بد بو شدن دهان و نفس ( Halitosis ) ، ندرتاً تب و در مواردي بدون درد مي باشد .

از علل اصلي آن وجود پلاک روي دندانها ( حاوي ذرات غذائي ، ميکروب ها و مخاط ) است .

تغذيه نامناسب ، خصوصاً کمبود ويتامين ها که باعث بيماريهائي مثل اسکوربوت يا پلاگر مي شوند . بيماريهاي خوني مثل سرطان خون ، واکنش هاي نامطلوب داروئي مثل واکنش به داروهائي مثل فني توئين و باربيتال و در معرض سرب و بيسموت قرار گرفتن از ديگر علل آن است.

آسيب يا تروما به لثه ها به هر علتي ، مثل مسواک زدن شديد يا آب کشيدن شديد مي تواند باعث ژنژيويت شود . ديابت کنترل نشده ، تغذيه نامناسب ، عفونت ها ، حاملگي و بهداشت نامناسب دهان و دندان از عوامل افزاينده خطر ژنژيويت هستند .

بسياري از افراد نيز در دوران بلوغ يا اوائل بزرگسالي به علت تغييرات هورموني دچار ژنژيويت مي شوند ، که ممکن است دائمي شده يا دچار عودهاي مکرر شود . اين بستگي به وضعيت سلامت و بهداشت دندانها و لثه شما دارد .

درمان :

هدف اصلي کاهش التهاب لثه هاست . دندانها به صورت دقيق توسط دندانپزشک يا عوامل دخيل در بهداشت دهان ودندان پاک و تميز مي شود . دندانهاي خود را خوب مسواک بزنيد . روزانه با مسواک نرم پلاک هاي چسبيده را از دندان بزدائيد . احتمال آسيب با مسواک نرم کمتر است .

روزانه حداقل يک بار از نخ دندانهاي موم دار يا بدون موم استفاده کنيد . از خميردندان فلوئوردار استفاده کنيد و مراجعات منظم به دندانپزشک داشته باشيد . در موارد خاص دندانپزشک با روشهاي جراحي بافت ملتهب لثه را خارج مي کند .

آنتي بيوتيک در موارد عفوني و دهان شويه فلوئوردار نيز از موارد درماني هستند .

در صورتي که کمبود ويتامين عامل آن باشد بايد جبران شود . رژيم غذائي خاصي توصيه نمي شود .

از مصرف شيريني و نوشيدنيهاي شيرين خودداري کنيد . شکر باعث توليد اسيد در دهان و تخريب ميناي دندان مي شود .

دندانهائي را که رديف نيستند با مراجعه به پزشک ترميم کنيد و ابزار و وسايل ارتودنسي يا دندانپزشکي را برداريد . البته اين با مشورت دندانپزشک بايد صورت پذيرد .



پيش آگهي ( Prognosis )

برداشتن پلاک از لثه ملتهب ممکن است راحت نباشد ، خونريزي و حساسيت لثه ها در عرض ۱ تا ۲ هفته بعد از شستشوي حرفه اي و مراقبت بهداشتي دقيق بايد کاهش يابد . آب نمک گرم يا شستشوي با آنتي باکتريال ها تورم آن را کم مي کند . از عوارض آن مي توان عود ژنژيويت ، پريودونتيت ، عفونت يا آبسه لثه ها يا استخوانهاي فک باشد . ژنژيويت حاد و زخم دهنده از عوارض بسيار نادر آن است .

[secret]

عوارض مهلك بيماري‌هاي لثه‌اي امروزه عفونت حفره دهان و بيماري‌هاي لثه‌اي را نه تنها به عنوان عامل از دست رفتن دندان‌ها و كاهش كيفيت زندگي، بلكه نقش آن را در وضعيت سيستميك بيماران نيز لحاظ مي‌كنند.
فرضيه كانون عفونت در سال 1891 بر اين پايه ارايه شد كه عفونت‌هاي حفره دهان نقش زيادي در بروز و پيشرفت انواع بيماري سيستميكي دارند كه تا آن موقع ناشناخته بود. بر پايه اين فرضيه بسياري از دندان‌هاي بيماران كشيده شدند و تعداد افراد بي‌دندان به شكل غيرضروري افزايش يافت.

سال‌ها بعد در 1952 ميلادي خط بطلان بر اين فرضيه كشيده شد و اجراي آن متوقف گرديد، اما امروزه شكل علمي و بازسازي شده اين فرضيه مطرح شده است كه بر پايه اطلاعات علمي حاصل از تحقيقات مستند است.

آثار بيماري‌هاي لثه‌اي

احتمال‌ آن كه عفونت‌هاي موضعي همچون بيماري‌هاي لثه‌اي روي وضعيت عمومي بيمار اثر گذراند هميشه مورد توجه بوده است. اين مسأله براي بسياري از دندانپزشكان بسيار مهم است، چرا كه بسياري از بيماران‌شان مجبور به رعايت بيشتر بهداشت دهان و مراجعه‌هاي منظم‌تر خواهند شد.

اين موضوع براي برنامه‌هاي بهداشت عمومي كشور نيز حائز اهميت است، چرا كه در آن صورت درمان و كنترل بيماري‌هاي التهابي لثه براي كاهش شيوع بسياري از بيماري‌هاي كشنده و مزمن مطرح خواهد شد. رابطه بين بيماري‌هاي لثه‌اي و مشكلاتي همچون آترو اسكلروزيس، سكته قلبي، سكته مغزي، پنوموني، ديابت مليتوس و وقوع مشكلات مختلف در حاملگي مورد توجه فراوان قرار گرفته است.

اما آيا واقعاً با درمان مشكلات لثه‌اي مي‌توان از خطر بيماري‌هاي سيستميك كاست؟ هدف از اين مقاله بررسي مطالعات صورت گرفته و ارايه جمع‌بندي جهت افزايش دانش عمومي است.

زايمان‌هاي غيرطبيعي

تولد نوزادان نارس و كم وزن علت مهم مرگ و مير در نوزادان است. اين نوع تولدها باعث افزايش خطر مرگ نوزادان در سال اول و ايجاد مشكلات فراوان در دوران كودكي و بزرگسالي مي‌شود.

اكثر مرگ و مير نوزادان در كودكاني رخ مي‌دهد كه قبل از هفته 32 بارداري متولد مي‌شوند. شيوع اين پديده در جوامع انساني مختلف، متنوع و از 15 - 6% كل تولدها را شامل مي‌گردد كه در سال‌هاي اخير در حال فزوني است. عواملي كه در اين ناهنجاري دخالت دارند شامل ضعف فرهنگي و اقتصادي، نژاد، زايمان‌هاي متعدد، سن مادر، وجود سابقه تولد نوزادان نارس و كم‌وزن، مصرف الكل و داروها و عفونت‌هاي مادرزادي است.

آلودگي واژن با عفونت‌هاي باكتريايي حاصل از رشد زياده از حد باكتري‌هاي هوازي و بي‌هوازي باعث كوتاه شدن مدت بارداري مي‌گردد. امكان دارد كه وجود هر نوع عفونت در هر نقطه‌اي از بدن ما در عامل اين مشكل باشد كه بيماري لثه‌اي يك نوع از اين عفونت‌ها است.

اولين گزارش در مورد امكان وجود يك رابطه معنادار بين بيماري‌هاي لثه‌اي و تولد نوزادان نارس در سال 1996 منتشر شد. در اين مطالعه وضعيت لثه‌اي مادر با زايمان زودهنگام و كودكان نارس با 31 مادر با زايمان‌هاي طبيعي مقايسه شد. نوزادان نارس به مواردي گفته مي‌شود كه كودك متولد شده داراي وزني كم‌تر از 2500 گرم باشد يا به شكل اجباري دوران بارداري در قبل از هفته 36 قطع شود.

نتايج اين مطالعه نشان داد كه خطر وقوع زايمان‌هاي غيرطبيعي در مادران داراي بيماري‌هاي شديد لثه‌اي 5/7 برابر مادران سالم است. از آن زمان تاكنون مطالعات متعددي بر وجود اين رابطه معنادار تاكيد كرده‌اند هر چند يك مورد نيز وجود دارد كه چنين مسأله‌اي را تاييد نكرده است.

وجود نتايج گوناگون از مطالعات مختلف نياز به انجام تحقيقات گسترده‌تر را مطرح مي‌سازد. در سال‌هاي اخير تحقيقاتي درباره اثر درمان‌هاي لثه‌اي روي وقوع زايمان‌هاي نارس انجام شده است، در يك مطالعه، خانم باردار را قبل از هفته 28 بارداري تحت درمان‌هاي لثه‌اي قرار دادند و آنها را با 200 مادر كه 200 درمان لثه را پس از پايان بارداري انجام داده بودند مقايسه كردند.

درمان شامل برداشت پلاك دنداني، جرم‌گيري و كاربرد دهان شويه به شكل يك بار در هر روز بود. نتايج حاكي از آن بود كه درمان قبل از هفته 28 بارداري باعث كاهش معناداري در بروز زايمان‌هاي زودرس در مادران مبتلا به بيماري لثه‌اي مي‌شود.

تولد نوزاد نارس با وزن پايين و 63/1 درصد از 163 مادر درمان شده رخ داد، در حالي كه اين درصد براي مادر گروه شاهد تا 11/10 گزارش شد.

ديابت

ديابت يك ناهنجاري متابوليكي است كه در آن روند استفاده از قند (گلوكز) دچار اشكال مي‌شود. ديابت در دو شكل كلي نوع يك و دو رخ مي‌دهد. در ديابت نوع يك كاهش يا فقدان توليد انسولين توسط سلول‌هاي بتا در پانكراس عامل بيماري است.

عملكرد انسولين تنظيم متابوليسم گلوكز از طريق اثر روي سلول‌هاي عضلاني و كبد است. كاهش توليد انسولين اغلب بخاطر تخريب سلول‌هاي بتا بر اثر بيماري‌هاي ويروسي يا خودايمني است.

بيماران با ديابت نوع يك نيازمند تزريق روزانه انسولين براي تنظيم گلوكز خون هستند. در ديابت نوع دو پاسخ سلول هدف به انسولين دچار مشكل مي‌شود اگر چه توليد آن طبيعي يا حتي بيشتر از لزوم است.

اين ناهنجاري به خاطر تغيير ساختاري يا كاهش تعداد گيرنده‌هاي انسوليني رخ مي‌دهد. اين مشكل در 90 -85 درصد كل بيماران ديابتيك وجود دارد. بيماران مبتلا به ديابت هر سال در حال افزايش هستند كه با افزايش نسبت افراد چاق در جوامع مدرن توجيه مي‌گردد.

عوارض ديابت شامل بروز بيماري‌هاي قلبي، بيماري‌هاي عروقي مغز و عروق محيطي مي‌شود. مشكلاتي نيز در سطح عروق ريز رخ مي‌دهد كه باعث ايجاد ناهنجاري در ساختار چشم، كليه و سيستم عصبي خواهد شد.

ديابت روي متابوليسم سلول‌هاي بافت همبندي (فيبر و بلاست‌ها) و اصلي‌ترين ماده زمينه‌اي آن (كلاژن) نيز اثر مي‌گذارد و رشد سلول‌ها و تشكيل كلاژن را با اشكال مواجه مي‌سازد. افزايش گلوكز هيپركليسمي (باعث روند ترميم بافت مي‌شود كه در نتايج درمان‌هاي لثه‌اي نيز اثرگذار خواهد بود.)

سال‌ها ست كه اثبات شده افراد ديابتيك نسبت به افراد سالم دچار بيماري‌هاي لثه‌اي شديدتري مي‌شوند. در اين افراد بافت لثه از دندان جدا شده و پاكت‌هاي پريودنتال، تحليل استخوان، آبسه و تأخير در ترميم بافت رخ مي‌دهد.

مطالعات اخير رابطه‌اي را بين بيماري‌هاي لثه‌اي و آستانه‌ تحمل گلوكز نشان داده‌اند. در بيماراني كه پلاكت‌هاي پريودنتال در آنها بيش از 2 ميلي‌متر باشد مشكل تحمل گلوكز و بروز ديابت به شكل مشهودي از افرادي كه پلاك‌هاي پريودنتال كم عمق و در حد كمتر از 3/1 ميلي‌متر دارند بيشتر است. مكانيسم بروز بيماري لثه‌اي شديدتر در افراد ديابتيك مشابه مكانيسم ساير مشكلات مزمن اين بيماري است.

در سال‌هاي اخير اين رابطه را به شكل يك ارتباط دو طرفه مطرح كرده‌اند؛ يعني بيماران با مشكلات پريودنتال شديدتر كنترل گلوكز ضعيف‌تري نسبت به ديابتيك‌هايي با لثه سالم خواهند داشت.

عفونت‌هاي مزمني همچون بيماري‌هاي لثه‌اي احتمالاً باعث تحريك واسطه‌هاي پيش‌التهابي و ساخته شدن محصولات نهايي بيشتر حاصل از اكسيداسيون گلوكز اضافي مي‌شوند. از اين‌رو احتمالاً درمان بيماري‌هاي لثه‌اي باعث كنترل راحت‌تر سطح گلوكز خون خواهد شد. يك مطالعه روي 113 بيمار مبتلا به بيماري لثه‌اي و ديابت نوع دو نشان داده است كه درمان بيماري لثه‌اي با جرم‌گيري و تجويز آنتي‌بيوتيك داكسي سايكلين باعث كاهش عوارض بيماران مي‌شود.

مطالعات متعددي وجود دارد كه نشان مي‌دهد بيماري‌هاي پريودنتال مي‌تواند باعث اثرات سيستميكي همچون آترواسكلروزيس، بيماري‌هاي ريوي مانند پنوموني و ناهنجاري‌هاي انسدادي مزمن شود.

در هر حال وارد كردن معاينات و درمان‌هاي لثه‌اي در برنامه‌هاي پيشگيرانه و بهداشتي عمومي لازم به نظر مي‌رسد و افراد جامعه نه تنها براي حفظ دندان‌هاي طبيعي خود بلكه جهت بهبود سلامت كلي بايد مراقبت‌هاي بهداشت دهان و دندان را جدي بگيرند. انجام مطالعات گسترده‌تر، آينده‌نگر و مداخله‌گر براي تعيين ميزان اين رابطه ضروري است.
امروزه عفونت حفره دهان و بيماري‌هاي لثه‌اي را نه تنها به عنوان عامل از دست رفتن دندان‌ها و كاهش كيفيت زندگي، بلكه نقش آن را در وضعيت سيستميك بيماران نيز لحاظ مي‌كنند.
فرضيه كانون عفونت در سال 1891 بر اين پايه ارايه شد كه عفونت‌هاي حفره دهان نقش زيادي در بروز و پيشرفت انواع بيماري سيستميكي دارند كه تا آن موقع ناشناخته بود. بر پايه اين فرضيه بسياري از دندان‌هاي بيماران كشيده شدند و تعداد افراد بي‌دندان به شكل غيرضروري افزايش يافت.

سال‌ها بعد در 1952 ميلادي خط بطلان بر اين فرضيه كشيده شد و اجراي آن متوقف گرديد، اما امروزه شكل علمي و بازسازي شده اين فرضيه مطرح شده است كه بر پايه اطلاعات علمي حاصل از تحقيقات مستند است.

آثار بيماري‌هاي لثه‌اي

احتمال‌ آن كه عفونت‌هاي موضعي همچون بيماري‌هاي لثه‌اي روي وضعيت عمومي بيمار اثر گذراند هميشه مورد توجه بوده است. اين مسأله براي بسياري از دندانپزشكان بسيار مهم است، چرا كه بسياري از بيماران‌شان مجبور به رعايت بيشتر بهداشت دهان و مراجعه‌هاي منظم‌تر خواهند شد.

اين موضوع براي برنامه‌هاي بهداشت عمومي كشور نيز حائز اهميت است، چرا كه در آن صورت درمان و كنترل بيماري‌هاي التهابي لثه براي كاهش شيوع بسياري از بيماري‌هاي كشنده و مزمن مطرح خواهد شد. رابطه بين بيماري‌هاي لثه‌اي و مشكلاتي همچون آترو اسكلروزيس، سكته قلبي، سكته مغزي، پنوموني، ديابت مليتوس و وقوع مشكلات مختلف در حاملگي مورد توجه فراوان قرار گرفته است.

اما آيا واقعاً با درمان مشكلات لثه‌اي مي‌توان از خطر بيماري‌هاي سيستميك كاست؟ هدف از اين مقاله بررسي مطالعات صورت گرفته و ارايه جمع‌بندي جهت افزايش دانش عمومي است.

زايمان‌هاي غيرطبيعي

تولد نوزادان نارس و كم وزن علت مهم مرگ و مير در نوزادان است. اين نوع تولدها باعث افزايش خطر مرگ نوزادان در سال اول و ايجاد مشكلات فراوان در دوران كودكي و بزرگسالي مي‌شود.

اكثر مرگ و مير نوزادان در كودكاني رخ مي‌دهد كه قبل از هفته 32 بارداري متولد مي‌شوند. شيوع اين پديده در جوامع انساني مختلف، متنوع و از 15 - 6% كل تولدها را شامل مي‌گردد كه در سال‌هاي اخير در حال فزوني است. عواملي كه در اين ناهنجاري دخالت دارند شامل ضعف فرهنگي و اقتصادي، نژاد، زايمان‌هاي متعدد، سن مادر، وجود سابقه تولد نوزادان نارس و كم‌وزن، مصرف الكل و داروها و عفونت‌هاي مادرزادي است.

آلودگي واژن با عفونت‌هاي باكتريايي حاصل از رشد زياده از حد باكتري‌هاي هوازي و بي‌هوازي باعث كوتاه شدن مدت بارداري مي‌گردد. امكان دارد كه وجود هر نوع عفونت در هر نقطه‌اي از بدن ما در عامل اين مشكل باشد كه بيماري لثه‌اي يك نوع از اين عفونت‌ها است.

اولين گزارش در مورد امكان وجود يك رابطه معنادار بين بيماري‌هاي لثه‌اي و تولد نوزادان نارس در سال 1996 منتشر شد. در اين مطالعه وضعيت لثه‌اي مادر با زايمان زودهنگام و كودكان نارس با 31 مادر با زايمان‌هاي طبيعي مقايسه شد. نوزادان نارس به مواردي گفته مي‌شود كه كودك متولد شده داراي وزني كم‌تر از 2500 گرم باشد يا به شكل اجباري دوران بارداري در قبل از هفته 36 قطع شود.

نتايج اين مطالعه نشان داد كه خطر وقوع زايمان‌هاي غيرطبيعي در مادران داراي بيماري‌هاي شديد لثه‌اي 5/7 برابر مادران سالم است. از آن زمان تاكنون مطالعات متعددي بر وجود اين رابطه معنادار تاكيد كرده‌اند هر چند يك مورد نيز وجود دارد كه چنين مسأله‌اي را تاييد نكرده است.

وجود نتايج گوناگون از مطالعات مختلف نياز به انجام تحقيقات گسترده‌تر را مطرح مي‌سازد. در سال‌هاي اخير تحقيقاتي درباره اثر درمان‌هاي لثه‌اي روي وقوع زايمان‌هاي نارس انجام شده است، در يك مطالعه، خانم باردار را قبل از هفته 28 بارداري تحت درمان‌هاي لثه‌اي قرار دادند و آنها را با 200 مادر كه 200 درمان لثه را پس از پايان بارداري انجام داده بودند مقايسه كردند.

درمان شامل برداشت پلاك دنداني، جرم‌گيري و كاربرد دهان شويه به شكل يك بار در هر روز بود. نتايج حاكي از آن بود كه درمان قبل از هفته 28 بارداري باعث كاهش معناداري در بروز زايمان‌هاي زودرس در مادران مبتلا به بيماري لثه‌اي مي‌شود.

تولد نوزاد نارس با وزن پايين و 63/1 درصد از 163 مادر درمان شده رخ داد، در حالي كه اين درصد براي مادر گروه شاهد تا 11/10 گزارش شد.

ديابت

ديابت يك ناهنجاري متابوليكي است كه در آن روند استفاده از قند (گلوكز) دچار اشكال مي‌شود. ديابت در دو شكل كلي نوع يك و دو رخ مي‌دهد. در ديابت نوع يك كاهش يا فقدان توليد انسولين توسط سلول‌هاي بتا در پانكراس عامل بيماري است.

عملكرد انسولين تنظيم متابوليسم گلوكز از طريق اثر روي سلول‌هاي عضلاني و كبد است. كاهش توليد انسولين اغلب بخاطر تخريب سلول‌هاي بتا بر اثر بيماري‌هاي ويروسي يا خودايمني است.

بيماران با ديابت نوع يك نيازمند تزريق روزانه انسولين براي تنظيم گلوكز خون هستند. در ديابت نوع دو پاسخ سلول هدف به انسولين دچار مشكل مي‌شود اگر چه توليد آن طبيعي يا حتي بيشتر از لزوم است.

اين ناهنجاري به خاطر تغيير ساختاري يا كاهش تعداد گيرنده‌هاي انسوليني رخ مي‌دهد. اين مشكل در 90 -85 درصد كل بيماران ديابتيك وجود دارد. بيماران مبتلا به ديابت هر سال در حال افزايش هستند كه با افزايش نسبت افراد چاق در جوامع مدرن توجيه مي‌گردد.

عوارض ديابت شامل بروز بيماري‌هاي قلبي، بيماري‌هاي عروقي مغز و عروق محيطي مي‌شود. مشكلاتي نيز در سطح عروق ريز رخ مي‌دهد كه باعث ايجاد ناهنجاري در ساختار چشم، كليه و سيستم عصبي خواهد شد.

ديابت روي متابوليسم سلول‌هاي بافت همبندي (فيبر و بلاست‌ها) و اصلي‌ترين ماده زمينه‌اي آن (كلاژن) نيز اثر مي‌گذارد و رشد سلول‌ها و تشكيل كلاژن را با اشكال مواجه مي‌سازد. افزايش گلوكز هيپركليسمي (باعث روند ترميم بافت مي‌شود كه در نتايج درمان‌هاي لثه‌اي نيز اثرگذار خواهد بود.)

سال‌ها ست كه اثبات شده افراد ديابتيك نسبت به افراد سالم دچار بيماري‌هاي لثه‌اي شديدتري مي‌شوند. در اين افراد بافت لثه از دندان جدا شده و پاكت‌هاي پريودنتال، تحليل استخوان، آبسه و تأخير در ترميم بافت رخ مي‌دهد.

مطالعات اخير رابطه‌اي را بين بيماري‌هاي لثه‌اي و آستانه‌ تحمل گلوكز نشان داده‌اند. در بيماراني كه پلاكت‌هاي پريودنتال در آنها بيش از 2 ميلي‌متر باشد مشكل تحمل گلوكز و بروز ديابت به شكل مشهودي از افرادي كه پلاك‌هاي پريودنتال كم عمق و در حد كمتر از 3/1 ميلي‌متر دارند بيشتر است. مكانيسم بروز بيماري لثه‌اي شديدتر در افراد ديابتيك مشابه مكانيسم ساير مشكلات مزمن اين بيماري است.

در سال‌هاي اخير اين رابطه را به شكل يك ارتباط دو طرفه مطرح كرده‌اند؛ يعني بيماران با مشكلات پريودنتال شديدتر كنترل گلوكز ضعيف‌تري نسبت به ديابتيك‌هايي با لثه سالم خواهند داشت.

عفونت‌هاي مزمني همچون بيماري‌هاي لثه‌اي احتمالاً باعث تحريك واسطه‌هاي پيش‌التهابي و ساخته شدن محصولات نهايي بيشتر حاصل از اكسيداسيون گلوكز اضافي مي‌شوند. از اين‌رو احتمالاً درمان بيماري‌هاي لثه‌اي باعث كنترل راحت‌تر سطح گلوكز خون خواهد شد. يك مطالعه روي 113 بيمار مبتلا به بيماري لثه‌اي و ديابت نوع دو نشان داده است كه درمان بيماري لثه‌اي با جرم‌گيري و تجويز آنتي‌بيوتيك داكسي سايكلين باعث كاهش عوارض بيماران مي‌شود.

مطالعات متعددي وجود دارد كه نشان مي‌دهد بيماري‌هاي پريودنتال مي‌تواند باعث اثرات سيستميكي همچون آترواسكلروزيس، بيماري‌هاي ريوي مانند پنوموني و ناهنجاري‌هاي انسدادي مزمن شود.

در هر حال وارد كردن معاينات و درمان‌هاي لثه‌اي در برنامه‌هاي پيشگيرانه و بهداشتي عمومي لازم به نظر مي‌رسد و افراد جامعه نه تنها براي حفظ دندان‌هاي طبيعي خود بلكه جهت بهبود سلامت كلي بايد مراقبت‌هاي بهداشت دهان و دندان را جدي بگيرند. انجام مطالعات گسترده‌تر، آينده‌نگر و مداخله‌گر براي تعيين ميزان اين رابطه ضروري است.

[secret]

آفت عود كننده دهانی


شاید شما هم تاکنون حتی برای یک بار احساس ناخوشایند و دردناک زخم‌هایی سفیدرنگ با حاشیه‌ای قرمز در دهان خود تجربه کرده‌اید به گونه‌ای که اگر زیاد اهل خورد و خوراک باشید یا زیاد صحبت می‌کنید چند روزی را با درد و محدودیت طی کرده‌اید.
اما واقعا آفت عود کننده دهانی چیست؟ علل ایجاد کننده آن کدامند؟ دوره آن چقدر طول می‌کشد؟ آیا درمان قطعی هم دارد؟ اگر شما در این موارد اطلاعاتی ندارید یا اطلاعات شما کامل نیست و می‌خواهید آگاهی بیشتری در خصوص این بیماری بدست آورید، بهتر است در این مقاله با ما همراه شوید.
* معرفی بیماری:
به طور کلی زخم‌های آفتی را به 4 گروه می‌توان تقسیم نمود:
1- زخم آفتی کوچک (minor) که شایع ترین نوع بوده و در حدود 80% از بیماران این نوع بروز می‌کند. در حقیقت این همان نوع آفت است که حالت عود کننده دارد و بحث ما بیشتر راجع به همین نوع خواهد بود.
2- زخم آفتی بزرگ (major) که کمتر از 10% از بیماران آفتی را تشکیل می‌دهد و اندازه ضایعات ممکن است به چند سانتیمتر هم برسد.
3- زخم آفتی تبخالی شکل (Herpetiform) که حدود 10% از بیماران را شامل می‌شود.
4- زخم‌های وابسته به سندرم‌ها که از جمله علایم سندرم بهجت یا سندرم رایتر هستند.
زخم آفتی کوچک (minor) شایعترین و شاید دردناک‌ترین بیماری مخاط دهان در انسان است که به صورت زخم‌های عود کننده، دردناک و غیر قابل پیشگیری ظاهر می‌شود. بر اساس مطالعات مختلف شیوع آن از 20 تا 50% جمعیت ذکر شده است که معمولا تظاهرات آن در سنین 10 تا 40 سالگی مشاهده می‌شود. جالب این که در تحقیقی شیوع این بیماری در شهر اصفهان، 1/21% و بالاترین میزان شیوع آن در سنین 30-25 سالگی گزارش شده است. این زخم در زنان و همچنین در افرادی که از نظر وضعیت اقتصادی- اجتماعی سطح بالاتری دارند به میزان بیشتری بروز می‌کند، تقریبا اکثر مبتلایان به آفت را افراد غیر سیگاری تشکیل می‌هند.
زخم‌های آفتی بیشتر در مخاط یا پوشش متحرک دهان خصوصا مخاط گونه، مخاط داخلی لب و مخاط زبان مشاهده می‌شود و در مخاط کام و لثه بروز آن کمتر اتفاق می‌افتد.
علل یا عوامل بیماری:
اتیولوژی آفت عود کننده دهانی، دقیقا مشخص نیست اما بعضی از عوامل مهم به عنوان علل زمینه ساز برای این بیماری معرفی شده‌اند. این عوامل عبارتند از:
1- زمینه ارثی:
همانند بسیاری از بیماری ها، استعداد ژنتیکی و تاریخچه فامیلی مثبت در بروز این بیماری موثر است. تحقیقات نشان می‌دهد که فرزندان والدین غیر مبتلا به آفت تا 20% احتمال درگیری با ضایعات آفتی را دارند.
2- استرس:
به نظر می‌رسد استرس و فشارهای روحی حداقل به عنوان یک عامل زمینه ساز در بروز آفت موثر است. تحقیقات مختلف نشان می‌دهد که نسبت بروز آفت در افراد دارای مشکلات روحی نسبت به افراد سالم رابطه معنی داری دارد.
3- اختلالات ایمنولوژیکی:
هر چند برخی از محققین این بیماری را به عنوان یک بیماری اتوایمون ذکر کرده‌اند اما واقعیت این است که هنوز به درستی مشخص نیست تا چه میزان عوامل ایمنی بدن در بروز این زخم‌ها موثر هستند.
4- عوامل هورمونی:
بروز یا تشدید این بیماری در ایام قبل از قاعدگی و توقف یا کاهش آن در هنگام بارداری موجب شده است که عوامل تغییرات هورمونی خصوصا افزایش هورمون استروژن را در بروز ضایعات آفتی موثر بدانند.
5- کمبودهای تغذیه‌ای و نقایص خونی:
کمبود ویتامین B12، اسیدفولیک و آهن در 15- 5 درصد بیماران با آفت گزارش شده است که غالبا با برطرف نمودن کمبود آنها، می‌توان از شدت ضایعات کاست.
6- حساسیت‌های غذایی:
آلرژی به بعضی از مواد غذایی همچون فندق، گردو، شکلات، عسل، گوجه فرنگی، توت فرنگی، آدامس و بعضی از خمیر دندان‌ها اگر نه بعنوان یک علت اولیه ولی حداقل به عنوان یک عامل مستعد کننده می‌توان در بروز ضایعات آفتی موثر باشند.
7- سایر عوامل:
تروما، عوامل میکروبی، اختلالات گوارشی و سایر موارد مشابه نیز از جمله مواردی هستند که به عنوان زمینه ساز برای پیدایش آفت معرفی شده اند.

درمان:
اساسا باید گفت آفت هیچ گاه درمان قطعی ندارد واین شاید به نامشخص بودن علت واقعی بیماری است. البته با افزایش سن از دوره و شدت ضایعات کاسته می‌شود. به هر حال اغلب وقت پزشک یا دندانپزشک باید صرف اطمینان دادن به بیمار، مبنی بر اینکه یک طبیعت خودبخود محدود شونده‌ای دارد و درمان‌های موجود علامتی و تسکینی‌اند می‌شود.
اولین مرحله در درمان و کنترل آفت، بررسی ارتباط علایم با بیماری‌های سیستمیک می‌باشد که علایم چشمی، گوارشی، تناسلی و سابقه آلرژی بررسی می‌گردد. بعلاوه آزمایش خون جهت C.B.C، بررسی میزان آهن، اسیدفولیک و ویتامین B12 لازم است انجام گیرد. به هر حال تعداد زیادی از مبتلایان به آفت واقعا سالم هستند و هیچ گونه مشکل سیستمیک ندارند. بنابراین درمان شامل کنترل بیماری به صورت موضعی است، تا درد کاهش یافته، فانکشن عضو برقرار شود و شدت عود نیز کاهش یابد. رایج‌ترین درمان‌هایی که در این خصوص توصیه می‌شود شامل موارد زیر هستند:
1- رعایت بهداشت دهان
2- استفاده از مواد محافظ موضعی(Orabase) حاوی استروئیدهای موضعی همچون تریامسینولون یا Flucinolone یا Clobetasol.
3- استفاده از آنتی بیوتیک موضعی همچون کلرهگزیدین، بنزیدآمین یا پرسیکا
4- استفاده از آنتی بیوتیک موضعی همچون کپسول‌های 250 میلی گرمی تتراسایکلین در cc5 سرم فیزیو لوژی حل شده و به صورت دهان شویه به کار می‌رود.
5- رفع کمبودهای ویتامینی و املاح سرمی همچون ویتامین B12 ، آهن و اسید فولیک و پرهیز از غذاهای آلرژی زا.
6- استفاده از داروهای بی حس کننده موضعی همچون لیدوکائین و یا دیفن هیدرامین
7- استفاده از داروهای گیاهی
به هر حال بعنوان کلام آخر باید گفت اگر چه آفت دهانی یک واژه آشنا و البته ناخوشایند است لیکن می‌توان با رعایت نکات بهداشتی و غذایی و همچنین پرهیز از هیجانات و فشارهای روانی دوره‌های این بیماری را کوتاه و شدت آن را کمتر نمود

[secret]

نحوه پیشگیری از بروز پوسیدگی دندان در سنین مدرسه

در سن مدرسه پوسیدگی دندان ها بسیار شایع بوده و مربیان در پیشگیری از بروز آن نقش بسیار مهمی دارند، حفظ و مراقبت از دندان ها ضامن تغذیه مناسب و رشد طبیعی کودک خواهد بود . پوسیدگی دندان ها فرایندی است که با سه عامل اصلی زیر در ارتباط می باشد:
الف - ضخامت مواد در تماس با دندان ها
ب - مواد قندی دریافتی در رژیم غذایی
ج - باکتری های اختصاصی دهانی
با از بین رفتن مینای دندان که در نتیجه فعالیت باکتری ها در اثر تخمیر مواد قندی رخ می دهد به تدریج لکه های سفید رنگی به وجود آمده که در نهایت به فقدان پیشرونده بافت دندان و ایجاد پوسیدگی در آن می انجامد .
جهت پیشگیری از پوسیدگی و فساد دندان موارد زیر پیشنهاد می گردد :
۱ - شستشوی مرتب دهان پس از هر وعده غذا خوردن
۲ - استفاده از خمیردندان مناسب
۳ - مسواک زدن به روش صحیح پس از هر وعده غذا
۴ - استفاده از غذاهای دریایی
۵ - استفاده از آب لوله کشی بهداشتی
۶ - استفاده متناوب از آب های معدنی سالم
۷ - خودداری از مصرف غذاهای گرم و سرد به طور همزمان
۸ - اجتناب از نوشیدن مایعات سرد به دنبال مواد غذایی گرم
۹ - مراجعه به دندان پزشک هر ۶ ماه یک بار
استفاده از مواد غذائی مناسب
- به اولیاء محترم توصیه می شود که به کودک خود در هنگام رفتن به مدرسه یک عدد میوه پوست نکنده بدهند .
- یک لیوان شیر در غذای کودک بگنجانند .
- قبل از رفتن به مدرسه به کودک صبحانه کامل بدهند .
- مواد غذایی از نظر بهداشتی با نظارت مسئولین استفاده شود .
- به کودکان بیاموزید قبل از صرف غذا دست های خود را با صابون و آب جاری بشویند .
- در مدرسه هر کودکی لیوان و قاشق مخصوص خود را همراه داشته باشد .